Depresyonda Ruminasyon Ne Demek?

Depresyon yalnızca üzgün hissetmek, enerjinin azalması ya da hayattan eskisi kadar keyif alamamakla sınırlı değildir. Depresyon sırasında kişinin düşünme biçiminde de önemli değişiklikler görülebilir. Bunlardan biri ruminasyon, yani kişinin yaşadığı olumsuz olayları, duyguları ve bunların nedenlerini zihninde tekrar tekrar düşünmesidir.

Ruminasyon sırasında zihin çoğu zaman bir problemi çözmeye çalışıyormuş gibi görünür. Kişi “Neden böyle hissediyorum?”, “Neden bunu yaptım?”, “Neden hayatım böyle oldu?”, “Keşke farklı davransaydım” ya da “Bundan sonra ne olacak?” gibi sorular üzerinde uzun süre düşünebilir. Ancak bu düşünme biçimi genellikle yeni bir sonuca ulaşmaz. Aynı düşünceler farklı biçimlerde tekrar eder ve kişi kendisini zihinsel bir döngünün içinde bulabilir.

Ruminasyon ile düşünmek arasındaki fark nedir?

Bir konu hakkında düşünmek her zaman sağlıksız değildir. Yapıcı düşünme; yaşanan durumu anlamaya, seçenekleri değerlendirmeye ve mümkünse bir sonraki adımı belirlemeye yardımcı olur. Ruminasyonda ise düşünceler çoğunlukla geçmişe, hatalara, kayıplara, kişinin kendisiyle ilgili olumsuz değerlendirmelerine veya değiştirilemeyen durumlara odaklanır.

Örneğin kişi yaşadığı bir ilişkinin bitişini değerlendirirken “Bu ilişkiden ne öğrendim ve bundan sonraki ilişkilerimde neye dikkat etmek istiyorum?” diye düşündüğünde daha çözüm odaklı bir süreç içindedir. Buna karşılık “Neden hep benim ilişkilerim böyle oluyor?”, “Bende ne yanlış?”, “Şunu söylemeseydim belki ayrılmazdık” gibi düşünceleri saatlerce tekrar etmek ruminatif bir döngüye dönüşebilir.

Depresyon ve ruminasyon birbirini nasıl etkiler?

Ruminasyon depresif duyguların sürmesine katkıda bulunabilir. Kişi kendisini kötü hissettiğinde neden kötü hissettiğini tekrar tekrar düşünür; düşündükçe olumsuz anılar ve değerlendirmeler daha fazla zihne gelir. Bunlar da kişinin kendisini daha umutsuz, yetersiz veya çaresiz hissetmesine neden olabilir. Böylece duygu düşünceyi, düşünce de duyguyu besleyen bir döngü oluşabilir.

Ruminasyon aynı zamanda kişinin dikkatini günlük yaşamdan uzaklaştırabilir. Karar vermek zorlaşabilir, zihinsel yorgunluk artabilir ve kişi harekete geçmek yerine düşüncelerin içinde daha fazla zaman geçirebilir. Bu nedenle depresyonda bazen sorun yalnızca “olumsuz düşünceler” değil, kişinin bu düşüncelerle kurduğu ilişkinin biçimidir.

Ruminasyonla baş etmek mümkün mü?

İlk adımlardan biri, ruminasyonun başladığını fark edebilmektir. “Şu anda gerçekten bir çözüm mü üretiyorum, yoksa aynı düşünceleri tekrar mı ediyorum?” sorusu bu ayrımı yapmaya yardımcı olabilir.

Dikkati bilinçli biçimde içinde bulunulan ana yönlendirmek, günlük rutinleri sürdürmek, fiziksel hareketi artırmak, düşünceleri yazıya dökmek ve belirli bir problem için somut olarak “Şimdi yapabileceğim bir şey var mı?” sorusunu sormak ruminatif döngüyü azaltmaya yardımcı olabilir.

Amaç zihni tamamen susturmak değildir. Asıl hedef, zihinden geçen her düşüncenin peşinden gitmek zorunda olmadığımızı fark etmek ve düşüncelere rağmen yaşamla yeniden temas kurabilmektir.